Buduję własny kalkulator zdolności i zanim ruszył, chciałem wiedzieć, co mówi rynek. Wziąłem jedną wymyśloną rodzinę i przepuściłem ją przez siedem kalkulatorów z pierwszej strony Google. Ta sama para, te same dochody, te same dane. Odpowiedzi dostałem tak różne, że gdyby to były prognozy pogody, jedna mówiłaby o upale, a druga kazałaby kupować łopatę do śniegu. Poniżej znajdziesz cały test — liczby, mechanizmy przekłamań i co zrobić, by nie rozczarować się w banku.
Jak wyglądał test
Zasady były proste. „Kowalscy” to para z jednym dzieckiem: dwie umowy o pracę na czas nieokreślony, po 6 000 zł netto każda, zero kredytów i limitów, kredyt na 25 lat, raty równe. Te dane wpisywałem w każdy kalkulator z pierwszej strony wyników Google dla zapytania o kalkulator zdolności. Tam, gdzie narzędzie miało dodatkowe pola, robiłem dwa testy uzupełniające: dochód obniżony do 8 000 zł łącznie oraz wiek podniesiony do 55 lat.
Żeby mieć punkt odniesienia, ten sam profil policzyłem równolegle w silnikach wyliczeniowych ośmiu banków — narzędziach roboczych, po które sięga się przy przygotowaniu wniosku. Każdy pomiar powtarzałem kontrolnie, a wyniki schodziły się co do grosza, więc to po prostu arytmetyka.
Siedem narzędzi, siedem odpowiedzi
Dla pary z dochodem 12 000 zł silniki banków dawały od 699,5 tys. zł w najostrożniejszym banku do 847,8 tys. w najhojniejszym. A kalkulatory z Google?
| Narzędzie (typ, pozycja w Google) | Wynik @12 tys. zł | Wynik @8 tys. zł | Komentarz |
|---|---|---|---|
| Portal finansowy (poz. 1) | 733 306 zł | 388 109 zł | blisko prawdy — ale wymaga ręcznego wpisania kosztów życia i stopy; na ustawieniach domyślnych odjeżdża |
| Pośrednik ogólnopolski (poz. 4) | 1 055 500 zł | „brak zdolności” | góra o ~25% ponad najhojniejszy bank; dół — zero, choć banki dawały 260–410 tys. |
| Porównywarka (poz. 6) | 550 345 zł | 286 707 zł | o ~21% PONIŻEJ najostrożniejszego banku — „zabiera” 150–300 tys., które banki by dały |
| Porównywarka kredytowa (poz. 7) | 929 040 zł | 549 840 zł | +10% i +34% ponad możliwości banków, do tego komunikat „Gratulacje!” |
| Pośrednik z grupy bankowej (poz. 8) | przedział 670–1 299 tys. zł | — | jedyny z przedziałem (dobry kierunek), ale góra +53%; pole wieku działa odwrotnie |
| Poradnik afiliacyjny (poz. 10) | 685 624 zł | 457 083 zł | czysty mnożnik dochodu (685 624 × 8/12 = 457 083 co do grosza) — przy niższych dochodach zawyża |
| Publiczny kalkulator banku (poz. 3) | 858 873 zł | — | o ~13% więcej, niż policzył silnik decyzyjny tego samego banku |
Ta sama rodzina i te same dane dały odpowiedzi od 550 tys. do 1 056 tys. zł. Osoba, która odwiedzi trzy pierwsze wyniki z Google, dostanie trzy sprzeczne werdykty i żadnej informacji, któremu wierzyć.
Ile możesz pożyczyć na wymarzone mieszkanie?
W mniej niż minutę dowiesz się, jaką masz zdolność kredytową – bez wychodzenia z domu i bez wpływu na Twoją historię w BIK.
Trzy wyniki, które mówią najwięcej
Pierwszy dotyczy komunikatu „brak zdolności” przy dochodzie 8 000 zł. W tym samym momencie silniki banków dawały tej parze od 260 do 410 tys. zł. Kalkulator, który pokazuje zero tam, gdzie bank dałby czterysta tysięcy, nie jest ostrożny — jest po prostu zepsuty. A po drugiej stronie to samo narzędzie przy wyższym dochodzie obiecywało 1 055 500 zł, czyli ćwierć miliona ponad najhojniejszy bank.
Drugi to „Gratulacje!” przy kwocie zawyżonej o jedną trzecią. Przy 8 000 zł dochodu narzędzie z pozycji 7 pokazało 549 840 zł, o 34% więcej, niż policzyłby najhojniejszy bank. Komunikat gratulacyjny przy wyniku, którego żaden bank nie potwierdzi, działa już tylko jako zachęta do zostawienia numeru telefonu.
Trzeci to przedział, który rośnie z wiekiem. Jedno narzędzie — jako jedyne — pokazuje widełki zamiast pojedynczej liczby i za to należy mu się punkt. Tyle że po wpisaniu wieku 55 lat przedział się powiększył. W silnikach banków jest dokładnie odwrotnie: przy 55 latach wyniki spadały do przedziału od zera (jeden z największych banków w ogóle nie policzy) do ok. 498 tys. zł. O tym, jak mocno wiek przestawia zdolność, poświęciłem osobny tekst.
Dlaczego kalkulatory zdolności kredytowej pokazują tak różne kwoty
Za rozstrzałem stoi pięć konkretnych mechanizmów.
Pierwszy to model liniowy. Część narzędzi liczy zdolność jako prosty mnożnik dochodu. Widać to czarno na białym: 685 624 × 8/12 = 457 083, co do grosza. Problem w tym, że bank tak nie liczy — najpierw odejmuje koszty utrzymania gospodarstwa, a dopiero resztę dzieli przez ratę. Przy niskich dochodach mnożnik ignoruje próg kosztowy i zawyża wynik dokładnie tym osobom, które najbardziej potrzebują uczciwej odpowiedzi.
Drugi to kwoty na zachętę. Serwisy, które żyją z leadów, mają pokusę pokazać więcej — zawyżony wynik zwiększa szansę, że zostawisz kontakt. Rozczarowanie przychodzi później, u analityka.
Trzeci to nadmierna asekuracja, czyli błąd w drugą stronę. Wynik ścięty poniżej najostrożniejszego banku wygląda „bezpiecznie”, ale odstrasza ludzi, których na mieszkanie po prostu stać. Strata jest niewidoczna: ktoś zamyka kartę przeglądarki i zostaje w wynajmie, choć bank policzyłby mu 150–300 tys. więcej.
Czwarty to koszty życia do samodzielnego wpisania. Brzmi uczciwie, ale w praktyce działa fatalnie, bo większość osób zostawia wartość domyślną (w jednym z narzędzi 700 zł na osobę) i dostaje fantazję. Bank i tak przyjmie własne minimum — w naszych pomiarach technika „wpiszę 1 zł kosztów” nie podniosła wyniku w żadnym z badanych banków, bo silnik bierze wyższą z wartości: deklarację albo swoje tabele.
Piąty i najważniejszy to brak pól, które w bankach przesuwają wynik o dziesiątki procent. Chodzi o liczbę osób w gospodarstwie, wiek oraz limity na kartach i w koncie. Z siedmiu narzędzi pole wieku miały dwa, z czego jedno liczyło je odwrotnie.
Co naprawdę liczy bank
Z pomiarów w silnikach wyłania się wspólny szkielet. Bank liczy kilka niezależnych limitów naraz i bierze z nich najniższy. Jeden z banków (Erste) pokazuje to wprost na ekranie: pięć limitów obok siebie, w tym relację raty do dochodu, wymóg „po racie musi zostać na życie” oraz mało znany sufit całkowitego zadłużenia na poziomie ok. 6-krotności rocznego dochodu netto. Który limit zwiąże wynik, zależy od profilu — dlatego porady typu „zdolność to X pensji” można między bajki włożyć.
Do tego dochodzi bufor stresowy z Rekomendacji S. W kalkulatorze innego banku (BOŚ) widać obie raty obok siebie: umowna 9 328 zł i rata przyjęta do oceny zdolności 11 707 zł — bank dolicza ok. 2,5 punktu procentowego do stopy i dopiero tę wyższą ratę wstawia do wskaźników. Osoba, która dzieli swój dochód przez ratę z reklamy, liczy inny kredyt niż bank.
Jest jeszcze jedno odkrycie, które zmienia sposób patrzenia na te narzędzia. Nawet publiczny kalkulator banku potrafi nie zgadzać się z silnikiem decyzyjnym tego samego banku — u nas o 13%. Kalkulator na stronie to materiał marketingowy; najważniejsze jest policzyć zdolność kredytową rzetelnie, tak, jak zrobi to analityk.
Jak bardzo banki różnią się między sobą
Skoro kalkulatory tak się mylą, to może wystarczy „prawdziwa” jedna liczba? Też nie, bo banki liczą różnie. Na naszym profilu bazowym rozstrzał między najostrożniejszym a najhojniejszym bankiem wyniósł ok. 20% (699,5 vs 847,8 tys. zł). Przy dochodzie 8 000 zł zrobiło się dramatycznie, bo widełki spadły do przedziału 260–410 tys., a spadek dochodu o jedną trzecią ścinał zdolność o 53–63%, zależnie od banku — dużo więcej niż proporcjonalnie.
Bank najhojniejszy dla pary z jednym dzieckiem i dochodem 12 tys. zł wcale nie był najhojniejszy przy 8 tys.; bank łagodny dla rodzin bywał surowy dla starszych wnioskodawców. Bank najlepszy dla wszystkich nie istnieje, są za to banki lepsze dla konkretnych profili. I to jest właśnie ta wiedza, której pojedyncza liczba z kalkulatora nie odda.
Jak korzystać z kalkulatorów, żeby się nie zawieść
Po pierwsze, każdy wynik ma wartość wyłącznie orientacyjną. Jeśli narzędzie pokazuje jedną liczbę bez pytania o osoby w gospodarstwie, limity i wiek, lepiej założyć spory margines błędu w obie strony.
Po drugie, warto szukać przedziału zamiast jednej liczby. Uczciwa odpowiedź na pytanie „ile dostanę” brzmi: od X w najostrożniejszym banku do Y w najhojniejszym, przy stopach z konkretnej daty. Dokładnie tak zbudowałem mój kalkulator zdolności — pokazuje widełki zakotwiczone w pomiarach silników banków, z datą wyliczenia. Zanim wpiszesz tam swoje dane, warto też wiedzieć, jak policzyć zdolność na własną rękę — łatwiej wtedy wychwycić, które narzędzie ściemnia.
Po trzecie, zanim uwierzysz w wynik, popraw dane wejściowe w prawdziwym życiu. Zmiany w samym formularzu nic nie dadzą. Spłata drobnej raty 1 000 zł/mc to w moich pomiarach od 66 do 166 tys. zł odzyskanej zdolności, zależnie od banku. Zamknięcie nieużywanego limitu w karcie potrafi oddać drugie tyle. Zaniżanie kosztów życia w formularzu nie daje nic, bo bank i tak przyjmie swoje minimum. Podstawy mechaniki kredytów zebrałem w rozdziale Podręcznika o kredytach.
I po czwarte, przy dochodzie granicznym, kilku osobach w gospodarstwie albo wieku 50+ różnice między bankami są tak duże, że o powodzeniu przesądza wybór banku. Wtedy zamiast siódmego kalkulatora lepszy będzie ktoś, kto te silniki zna od środka — jeśli chcesz, przejdę z Tobą przez Twój przypadek i pokażę, w których bankach Twój profil wypada najkorzystniej.
Najczęściej zadawane pytania
Któremu kalkulatorowi zdolności kredytowej można ufać?
Żadnemu jako wyroczni — także mojemu, bo każde narzędzie upraszcza. Bliżej prawdy są kalkulatory, które pytają o liczbę osób w gospodarstwie, obecne raty i limity, wiek oraz pozwalają skorygować koszty życia. W naszym teście najlepiej wypadł portal, który te pola ma, ale wymagał ręcznych ustawień. Rozsądnie jest policzyć w dwóch–trzech różnych narzędziach, porównać rozrzut i potraktować wynik jako środek przedziału, który bank i tak zweryfikuje po swojemu.
Dlaczego bank policzył mi mniej niż kalkulator?
Najczęściej przez cztery rzeczy naraz. Bank liczy ratę z buforem ok. 2,5 p.p. ponad stopę z oferty, więc „testowa” rata jest sporo wyższa od tej z reklamy. Przyjmuje koszty utrzymania nie niższe niż własne tabele, niezależnie od deklaracji. Odejmuje ok. 5% miesięcznie od kwoty każdego limitu na karcie czy w koncie, nawet nieużywanego. I uśrednia dochód z kilku miesięcy, więc świeża podwyżka działa z opóźnieniem. Kalkulator, który tych mechanizmów nie zna, pokaże więcej.
Czy kalkulator na stronie banku pokazuje to, co bank policzy przy wniosku?
Niekoniecznie — i to było jedno z ciekawszych odkryć testu. Publiczny kalkulator jednego z banków pokazał o ok. 13% więcej, niż wyszło z silnika decyzyjnego tego samego banku na identycznym profilu. Częsty powód to domyślnie włączone produkty dodatkowe i uproszczone koszty. Do tego część bankowych kalkulatorów nie pilnuje własnych reguł wieku: kwota się wyświetla, choć wniosek by nie przeszedł. Wynik z bankowej strony ma wartość reklamy.
Co najbardziej zaniża zdolność, a czego kalkulatory nie pytają?
Najmocniej działają trzy rzeczy. Limity: karta kredytowa albo limit w koncie liczą się jak zobowiązanie ok. 5% kwoty limitu miesięcznie — limit 30 tys. zł ścinał w pomiarach 161–249 tys. zł zdolności, choć nie było na nim ani złotówki długu. Osoby w gospodarstwie: w większości banków każdy domownik obniża wynik o ok. 130–180 tys. zł przez koszty utrzymania. I wiek: po 50-tce zdolność potrafi stopnieć o 30–70%, a jeden z największych banków przy 55+ nie policzy jej wcale. Stan: lipiec 2026.
Jak poprawić wynik przed złożeniem wniosku?
Najwięcej daje praca po stronie zobowiązań. Spłata drobnego kredytu z ratą 1 000 zł/mc oddaje od 66 do 166 tys. zł zdolności zależnie od banku — często więcej, niż da rok odkładania na wyższy wkład. Warto też zamknąć albo obniżyć nieużywane limity w kartach i koncie. Zaniżanie kosztów życia w formularzach nic nie zmieni, bo bank przyjmie swoje minimum; lepiej uczciwie policzyć, ile osób będzie w gospodarstwie. Na koniec zostaje porównanie kilku banków — na trudniejszych profilach różnice sięgają setek tysięcy.
Czy do sprawdzenia zdolności trzeba podawać PESEL albo numer telefonu?
Do symulacji — nie. Wszystkie mierzone przeze mnie silniki i kalkulatory bankowe liczą bez PESEL-u i bez zapisu w BIK; obawa, że „bank mnie zapisze”, jest przy symulacjach bezpodstawna. Jeżeli narzędzie w internecie żąda numeru telefonu, zanim pokaże wynik, to zwykle znak, że jego celem jest przede wszystkim kontakt handlowy. Zapytanie do BIK pojawia się dopiero przy składaniu wniosku kredytowego.
Dane wg stanu na
Zastrzeżenie. Tekst ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie jest poradą kredytową ani ofertą. Wyniki testu to migawka z lipca 2026 (WIBOR 6M: 3,88) — kalkulatory i polityki banków zmieniają się w czasie, a o kwocie kredytu zawsze decyduje indywidualna ocena banku. Nazwy testowanych narzędzi celowo pominąłem — celem testu były mechanizmy wspólne dla całej kategorii. Przed decyzją policz swój przypadek w konkretnym banku lub z ekspertem kredytowym.